ექსეტერისკენ

დილა სუსხიანი – ცრის.

გამოვემშვიდობეთ მორისტონს და სანამ ექსეტერის გზას დავადგებოდით, კიდევ ერთ ციცქნა შოტლანდიურ ქალაქში – მელროუზში შევირბინეთ. ადგილი სადაც შვიდკაცა რაგბი დაიბადა. თუ არ ჩავთვლით მსოფლიო ომების პერიოდს, ჯერ კიდევ შორეულ 1883 წლიდან მოყოლებული, აპრილის თვეში აქ ყოველწლიურად იმართება ტრადიციული ტურნირი ბრიტანული, თუ მსოფლიოს სხვადასხვა სარაგბო კლუბების მონაწილეობით.

ხოდა ასეთი შანსი გვქონდა და ხელიდან არ გავუშვით იქაურობა მოგვენახულებინა. ასაკს მიტანებული სტადიონის მენეჯერი სიამოვნებით გაგვიძღვა ციცქნა არენის დასათვალიერებლად – მცირე მუზეუმში შეგვიძღვა, იქაური ისტორიები მოგვიყვა. თავადაც გახარებული იყო მისთვის სადღაც გადაკარგულიდან ჩამოსული სტუმრების მიღებით და ხალისიანად დაგვატარებდა ოთახიდან ოთხაში, ტრიბუნაზე, საკომენტატორო კაბინეტში და ბოლოს თავად სტადიონის ბიბინა მწვანე ბალახზეც შეგვიძღვა სამახსოვრო სურათების გადასაღებლად.

დამშვიდობებისას ქართული რაგბის სიმბოლოებით გაწყობილი სუვენირები ვუსახსოვრეთ. მანაც მელროუზის კლუბის გულსაბნევები გადმოგვცა და მადლობა მოგვიხადა სტუმრობისთვის. ბედნიერებმა მივაშურეთ მანქანას.. წინ გრძელი გზა გველოდა – მთელი ბრიტანეთი უნდა გადაგვესერა ჩრდილოეთიდან ლამის უკიდურეს სამხრეთამდე.

საათზე მეტი ისევ ვიწრო ვიწრო გზას მივუყვებოდით, ტყით დაბურულ ლამაზ გორაკებზე რომ მიიკლაკნებოდა მაგრამ მერე ნერვების წყვეტაც არ აგვცდა – რაღაც დიდ მანქანას მივეწიეთ, გვერდის ასავლელი სივრცეც კი არ იყო და მოგვიწია მის უკან დიდხანს ღოღიალი, სანამ გზის უფრო მსხვილ არტერიას არ შევუერთდით.

33საათები მიილია და შიმშილის მოსაკლავად სადმე უნდა გავჩერებულიყავით. არჩევანი მშვენიერი იყო – ან ლივერპული, ან მანჩესტერი. ენფილდს ბოლოს ოლდ ტრაფორდის ნახვა ვარჩიეთ და სანამ რამე კაფეტერიაში დავსხდებოდით ბედნიერი ვიღებდი სურათებს ლეგენდარულ არენაზე. წვიმა მანჩესტერშიც მოგვწვდა და იქაურობის დათვალიერებაში დიდად დრო აღარ დაგვიხარჯავს. ისევ დავადექით გზატკეცილს..

ბირმიგემის გავლისას კი ისეთ საცობში აღმოვჩნდით, მთელი დანარჩენი დღეები მის სახელის ლანძღვაში ვიყავით. ლონდონის შემდეგ ყველაზე დიდ ბრიტანულ ქალაქს სინამდვილეში გარშემო რამოდენიმე მცირე ზომის ქალაქ-დასახლებები აკრავს. ხოდა რა გასაკვირი, პიკის საათებში ძაან ცუდი იდეა იყო იქ თავის ამოყოფა. რუკას ჩავკირკიტებდი, ალტერნატიული გზები მოვძებნეთ, დავუყევით მცირე ქალაქების ვიწრო-ვიწრო ქუჩებს. ექსპერიმენტმა გაამართლა და გაცილებით ადრე დავეხსენით საცობს, ვიდრე ცენტრალურ მაგისტრალზე რომ დავრჩენილიყავით.

გვიან ღამეს გემრიელად დაღლილებმა შევაგელვეთ ექსეტერში ჩვენი რაში და მალე უკვე ღრმა ძილითაც გვეძინა – მეორე დღეს ხომ დიდი მატჩი გველოდა და კარგი გამოძინება სწორედაც რომ მისწრება იყო.

(გაგრძელება იქნება)

მცირე რამ ჩანაწერი

ხომ..

რა ამბები მოვქექო ტვინში, რა ხდება ამ პერიოდში?!

სიტყვაზე, ის, რომ სირბილი ამეკრძალა (ყოველი ექიმთან ვიზიტი რამე მსგავსი აკრძალვით მთავრდება) და მაინც რომ მომენატრება, ხან თაჩრაგბს ვითამაშებ, ხან აგერ სამოყვარულო ლიგა გაკეთდა ფეხბურთის და იქ კვირაში ერთხელ 11/11-ზე გავაგორებთ ხოლმე ბურთს. წესით სულ 10-15 წუთი თუ ვაპირებდი თამაშს – სად მაქვს ჯანი ასმეტრიან მოედანზე ვირბინო, ამას წინათ წავაგეთ კიდეც 11:0, ლამის ყველა გუნდელი ჩემნაირ ფიზიკურ კონდიციაში რომაა. დიდის ამბით შედგენილ გრძელ სიიდან ხალხი არ დადის და ძლივს შეკოწიწებული თერთმეტი კაცი მთელი ორი ტაიმი სარბენად ვართ განწირულები.

თაჩრაგბზე კი, ოქტომბრის ერთ შაბათ დღეს ვცადე სოფლად გამეტანა თამაში და ქალაქგარეთ პიკნიკი მოვაწყვე. მინდა ვთქვა, რომ მშვენიერი დღე გამოვიდა. ერთადერთი მინუსი ის იყო, რომ ნაცვლად ხალხის დიდი ჯგუფისა, სულ ათი-თორმეტი კაცი თუ შევიკრიბეთ და ხალხის სიცოტავემ სიტუაცია ცოტა გააუფერულა.

დღის პირველ ნახევარში ენერგია მოედანზე ბურთაობას შევალიეთ, შემდეგ კი ჩემი სახლის ეზოში გადავინაცვლეთ და მწვადით და ლუდით დახარჯული კალორიები ზედმეტობითაც კი შევივსეთ.

ხო, ასე… ამ სოფლად გასვლის არ იყოს, მომივლის ხოლმე სურვილი, ვუთავებ რამე ღონისძიებას, ცოტა გამოვანათებ, ხალხთან ურთიერთობის იშტაზემოსული და მერე დროის დიდი წილი ისევ ჩემს ნაჭუჭში შევიკეტები და დროს პასიურად ვატარებ ხოლმე – სოცქსელის ანგარიშმიუცემელ სქროლვაში, ან უკეთეს შემთხვევაში გიტარას მოვიმარჯვებ, ცოტას დავუკრავ, ან კიდევ უფრო უკეთესი – წიგნს თუ მივუჩოჩდები. ისე წასაკითხად ბოლოს ფოლკნერი შემრჩა ხელში და აგერ ორი კვირაა დღეში 1-2 გვერდის გადაფურცვლასაც კი მძიმედ ვახერხებ. მწერალს შევაწმინდე ხელები – ძნელად იკითხებათქო. არადა მანამდე მთელი რვაასფურცლიანი ქვოს ისტორიები როგორ ერთი ამოსუნთქვით ჩავიკითხე..

ხო ხო.. ამოტივტივდა გონებაში ამასობაში ამბები. კლასის მცირე სამეგობროს, ვინც აქამდე შემოვრჩით, ყოველთვის თბილად ვიხსენებ და მიყვარს მათ გარემოცვაში ყოფნა. ხოდა პირველ რიგში ბაკურის ქორწილი მინდა გავიხსენო.. იფ როგორი გემრიელი დრო რომ გავატარეთ. ჯვარი ქუთაისში დაიწერეს, ანაკლიამ კი დანარჩენ მხიარულებას უმასპინძლა.

უკვე პარასკევს გავუყევით გზას სიჭის მანქანით და სამი სრული საოცარი დღეც გავატარეთ. ნუ თავი და თავი ის იყო, რომ ეს ხალხი ყველა ერთად შეკრებას და მითუმეტეს რამოდენიმე დღის გატარებას, ხშირად ვერ ვახერხებთ. ხოდა შევირგეთ.

ამინდი კარგი დაგვემთხვა, თბილი, წვიმის გარეშე. ანაკლიაში ძველი ციხის გალავნის ეზოში გაწყობილი მაგიდა დაგვხვდა, ას მეტრში ზღვის სანაპირო, ზღვის სასიამოვნო ბრიზით და ჩემდასაბედნიეროდ ცოცხალი მუსიკა გემოვნებიანი ქავერებით. ხოდა კი დავხტოდი და დავცანცარებდი სასმელით და მუსიკით იშვიათ მუხტზე მოსული.

კვირა დღეს შეთხელებული სტუმრები კიდევ ერთხელ მივუჯექით სუფრას. შემდეგ სანაპიროზე ვიტანტალე, მზე ზღვას მივაბარე და უკანა გზას დავადექით. აქ კი რა გითხრათ – დათოს ერთკაციანი სპექტაკლი გაიმართა, მთელი გზა რომ არ შეწყვეტილა და არც კი ვეცდები ავღწერო, რომ არ გავაფუჭო ეს შესანიშნავი დადგმა.. გვარიანად შეზარხოშებული სიჭის სოლო გამოსვლა მართლაც რომ საოცრად შთამბეჭდავი იყო, ამ ტექსტის წაკითხვით იმ საღამოს გახსენებაც კი ხანგრძლივი ღიმილის მომგვრელი იქნება იმ სამიოდე ადამიანსთვის, ვინც ამ ყველაფერს შეესწრო.

ხომ.. იმ კვირეულის გახსენებამ სასიამოვნო ფიქრებში გამრია.. ბარემ ასეც დავასრულებ დღევანდელ ჩანაწერს.

სკოტთა მიწაზე

(მესამე ნაწილი)

რა ჯანდაბა გვინდოდა მორისტონში?! არც არაფერი – გზად ლეპტოპში დავეძებდი, სად შეიძლებოდა გაგვეთენებინა ღამე, სანამ ედინბურგს ჩავიდოდით. მაგ რეგიონში კი არჩევანი დიდი არ იყო და ასე ამოვყავით თავი იანის ფერმაში.

მასპინძელს დილიდან საქმეები ჰქონდა – ტრაქტორის მძღოლი იყო და ეტყობოდა, მისი ძილის დროც დიდი ხნის წინ დამდგარიყო. საუბარი მაინც გულიანი გაიმართა – კიბორგა იშტაზე მოვიდა და რა თემას აღარ გადაწვდნენ, თითქოს ორი დიდი ხნის უნახავი ძმაკაცი გადაეყარა ერთმანეთსო.

ცხოველი საუბრის გარდა (სადაც მთელი გეოპოლიტიკის მიმოხილვა მოხდა და ერთი-ორი ფრაზით ვალოდიას დედასაც არ აცდა ალერსი) კიბორგას ისიც უხარებდა გულს, ამ მოგზაურობისას პირველად ადამიანურად ცალცაკე ოთახი გვერგო და ერთ საწოლს აღარ გავიზიარებდით.

დილით რომ გავიღვიძეთ, მასპინძელი უკვე სამუშაოდ წასული დაგვხვდა. სოფლის ყაიდის სახლში კი თავს შინაურულად ვგრძნობდით – შემწვარი კვერცხი გავიმზადეთ, ცოტა დავნაყრდით და იმ მხარის დასათვალიერებლად გავწიეთ.

ერთი სიამოვნება იყო ვიწრო, კარგად მოასვალტებულ გზაზე მანქანით გორაობა და გარშემო გადაშლილი პეიზაჟებით ტკბობა. მცირე ბორცვებს აღმა-დაღმა მივუყვებოდით და იანის მიერ მონიშნულ ადგილებს დავეძებდით.

ჯერ ერთ შოტლანდიურ ძველებურ კოშკურას გადავაწყდით – იქაურობა რახან ინგლისის მონაპირე რეგიონი იყო, გასულ საუკუნეებში ადგილობრივ მოსახლეს მტრის ჯარის ხილვაც ხშირად უწევდათ. თავის მხრივ, ინგლისის ჯარს არაფერი ესაქმებოდათ, კინკილა ოჯახების დევნა დაეწყოთ, ხოდა სანამ ეს ჯარი ჩაიშლიგინებდა, მოსახლე ამ კოშკებში რამოდენიმე დღის გასატარებლად სანოვაგიანად შეიყუჟებოდა და მერე ისევ ჩვეულ ცხოვრებას უბრუნდებოდა.

იქვე ახლოსვე ვოლასის სტატუეს გადავაწყდით, მერე ფეხით ვიბოდიალეთ, იქაური მშვიდი გარემოთი ვტკბებოდით. ბოლოს კი მცირე ქალაქ ჯედბურგსაც ვეწვიეთ. პაწია ქალაქი ლამაზად იყო გაწყობილი ძველებურ სტილში, სიმწვანეში ჩაფლული, ტყე-პარკით და ჩვენთვის საოცნებოდ მოვლილ სპორტული მოედნით – შედი და იჯერე გული თამაშით.

ვისადილეთ, გემრიელი ყავა მივირთვით და აწი ედინბურგის დროც დამდგარიყო – სულ საათის გზა თუ გვაშორებდა. მზე გადასული იყო, სკოტების მთავარ ქალაქს რომ ვუწიეთ.

მასპინძლად შუახნის კეთილგანწყობილი ქალბატონი გვერგო. ვივიანი მშვენიერი პიროვნება აღმოჩნდა, თუმცა იანისგან განსხვავებით, ვინც სოფლად ტრაქტორს თუ მართავდა, წარმოდგენა არ ჰქონდა, თუ რომელი ქვეყნიდან ვესტუმრეთ.

მეორე დილით საუზმეზე დაგვპატიჟა და მერე კი ბევრი ვილაპარაკეთ საქართველოზე და თან სხვა თემებსაც გადავწვდით.

ვივიანის მომზადებულ კერძს კი საუზმეს პირობითად თუ დაარქმევდი კაცი სახელს – შემწვარი კვერცხი, ათასნაირად მოხრაკული სოსისები და შედედებული სისხლისგან დამზადებული რაღაც ჯანდაბა. იმდენი კალორია მივიღეთ, მთელი კვირა გვეყოფოდა – ძაან გემრიელი კი იყო.

მანამდე კი, წინა საღამოს რომ დავბინავდით, ფეხით ქალაქის დასათვალიერებლად გავედით. ალბათ რა თვალებით შევყურებდი პარკებში მოწყობილ ათეულობით სათამაშოდ კოხტად გაკრეჭილ მოედნებს – შედარებისას უნებურად ჩვენი ქალაქის უტყვი, საზიზღარად ნაცრისფერი ბეტონის ჯუნგლები მახსენდებოდა.

ვახშამი და გემრიელი ლუდის შემდეგ კი იქაურ ტაქსით გავისეირნეთ და ბოლოს კინოთეატრშიც ამოვყავით თავი – მახსოვს მარსელს ვუყურეთ და აი მერე კი ალბათ საათნახევარზე მეტი ფეხით ვიბოდიალეთ უკან სახლის გზაზე. მგონი ბევრი ადგილობრივი არ იქნება ნამყოფი, ისეთი ქუჩები გამოვიარეთ ბრმად მობილურის რუკას მინდობილებმა.

დილა გათენდა ტრადიციული ნისლიანი, ალაგ ჟინჟლავდა. ედინბურგის ციხე დიდებული სანახავი იყო – მთის ფერდობიდან სწორ რელიეფზე გადაჭიმულ ქალაქს ჰორიზონტი არ უჩანდა – უბრალოდ ნისლი ჭამდა რამოდენიმე კვარტლის შემდეგ იქაურობას. ცენტრი მოპირკეთებული ქვაში, ცოტა არ იყოს დაგზაფრავდა კიდეც კაცს. სადღაც გულის სიღრმეში იმასაც ელოდი, მალე რკინაში ჩამჯდარი რაინდებიც ცხენებს შემოაჭენებენო – სიძველე ყოველ ფეხის ნაბიჯზე.

მანქანას მოვაჯექით, გლაზგოშიც ჩავარბინეთ. რა კარგად ჟღერს? მარა მართლა მასე იყო. სულ 2-3 საათი გავატარეთ ქალაქში, სადაც ძნელად გაიგებდი, ხალხი რა ენაზე საუბრობდა. ვისადილეთ და ნახვით რა უნდა გვენახა? რამოდენიმე ქუჩა ფეხით გადავსერეთ და დანარჩენი დრო საკუთარი მანქანის ძებნაში დავკარგეთ. კიდევ ხომ მანამდე ქუჩების კვეთას სურათი გადავუღე, სადაც ასე დაუდევრად მივაპარკირეთ ეს ჩვენი ჯართი.

საღამოვდებოდა და ისევ გზა გველოდა წინ – ორ დღეში ექსეტერში უნდა ვყოფილიყავით საქართველო ნამიბიის მატჩზე დასასწრებად, ქალაქში, რომელიც აქედან სულ მცირე 700 კილომეტრით იყო დაშორებული.

იანის ფერმაში იმდენად კარგად ვიგრძენით თავი, ბევრი აღარ გვიფიქრია, ისევ მორისტონი მოვნიშნეთ GPS-ზე – უკვე ძმა-ბიჭი გვეგულებოდა იქ და სანამ დავიძინებდით, მართლაც გულიან საუბარში გავლიეთ რამოდენიმე საათი.

(გაგრძელება იქნება)

Geo – Ita 18:17 (U20 rugby worldcup)

როცა ამბიცია გიჩნდება, ნელნელა მეორე ეშელონის ნაკრების სახელი მოიშორო და ითხოვ უმაღლეს დონის ნაკრებებთან მუდმივად თამაშის საშუალება მოგეცეს, ამ ამბიციის საფუძვლიანობა ყოველ ფეხის ნაბიჯზე უნდა ამტკიცო და აგერ, თუნდაც ახალგაზრდულ ნაკრებების დონეზე, ვეთამაშებოდით გუნდს, პირველ რიგში რომლის ელიტაშიც “ჩაჩოჩება” დაგვისახავს მიზნად..

ხოდა კი მოვიგეთ ეს ძაან პრინციპული თამაში..

ხარვეზები იყო, თანაც უამრავი.. და ეს პირველ რიგში აუტების მოწოდებას შეეხება – კიდევ ხომ მეორე ტაიმში გამოვასწორეთ ეს კომპონენტი, თორემ ვინძლო შეხვედრაში სხვა შედეგიც დაფიქსირებულიყო.

ასევე გამოჩნდა დამრტყმელის პრობლემა – ძაანა ბევრი შესაძლო ასაღები ქულა გავანიავეთ. დიდი იყო რისკი, ეს ყველაფერი ძალიან ძვირი დაგვჯდომოდა – შეხვედრა ხომ სულ ერთი ქულით მოვიგეთ!

როგორია?! სამი ლელოს ვერცერთი ზუსტი გარდასახვა ვერ მივაყოლეთ და ორი-სამი ჯარიმაც უშედეგოდ გავანიავეთ..

მაგრამ ეს ყველა ხარვეზი გადაწონა ბიჭების მონდომებამ, დაცვაში თავდადებულმა თამაშმა, შერკინებაში უპირატესობამ და რაც არ უნდა საოცარი ყოფილიყო ქართველი გულშემატკივრისთვის (და თანაც ძალიან სასიამოვნო), რიგ ეპიზოდებში ხელდახელ თამაშშიც მშვენიერი უნარები გამოვავლინეთ.. (ხშირად გვახსოვს ქართველების შესრულებით, ხელუკუღმა, სწრაფი “ამობრუნებული” პასები?!)

მესამე ლელო ხომ საერთოდ ნებისმიერ დონის მატჩს დაამშვენებდა, ისეთი ლამაზი ეპიზოდებისგან აიკინძა – აფრასიძის კარგი ამოგდება, გორგაძის გაქცევა.. ერთი, მეორე შებრუნებული პასი.. მერე ლობჟანიძე – მეტოქის შერკინების ხალხს ტოლი არაფერში დაუდო, იმდენს დაუსხლტა ხელის კვრით, იომა და კარგად ირბინა.. ისევ რაქი, ისევ აფრასიძე – ბურთი ერთი ფლანგიდან მეორესკენ უსწრაფესად ჩათამაშდა, მიმინოშვილის ფინტი და ეპიზოდის ლოგიკური დასასრული – სასწაული ლელო!!!

მოკლედ შეხვედრა უდაოდ მოიგო გუნდმა, რომელიც დღეს მოედანზე უკეთესი იყო და იმედია მომავალშიც იტალიის დარ გუნდებთან რკენაში წარმატებას ხშირი და კანონზომიერი სახე მიეცემა.

0:55 vs 1:0

footballბედად რაგბის ოცწლამდელების და საქართველოს საფუხბურთო ნაკრების თამაში ერთ დროს იწყებოდა და პირველ-მეორე არხზე არჩევანიც იყო, თუ რომელი გადმოცემისთვის გვეყურებინა..

რაგბის მატჩს ზურგს მსოფლიოს ჩემპიონატის სტატუსი უმაგრებდა და შეხვედრასაც უძლიერეს ზელანდიის ნაკრების წინააღმდეგ ვმართავდით.

საფეხბურთო კი, მხოლოდ ამხანაგური შეხვედრა იყო, მაგრამ ევროპის მოქმედ ჩემპიონთან – ესპანეთთან გვიწევდა ჭიდილი.

სულ ახლახანს ჯერ სლოვაკეთს დავეჩაგვრინეთ 3:1 და შემდეგ რუმინელებთან საერთოდ 5:1 გავცამტვერდით. მოლოდინიც შესაბამისად ნეგატიური იყო – წესით მორიგ სამარცხვინო მარცხს ვერ ავცდებოდით.

ხოდა რა გასაკვირია, არჩევანი რაგბის სასარგებლოდ გავაკეთე, თუნდაც იმის ფონზე, რომ მოლოდინისამებრ კუნძლელებმა გვარიანად დაგვჩაგრეს.

ზელანდიელები, როგორც კი ბურთს ხაზზე გაშლიდნენ, ჩვენი დაცვა ირეოდა და ლელოებიც ბლომად მივიღეთ.. ანგარიშიც ერთობ მსუყე – 55:0 დაფიქსირდა..

პოზიტივი კონკრეტულად ამ შეხვედრის ის იყო, შერკინებაში ხშირად დავჩაგრეთ მეტოქის რვაეული და ამით ჯარიმებიც გამოვიმუშავეთ, რაც პატარა საქმე სულაც არ არის.

თავისუფლად შეგვეძლო 9 ქულამდე მოგროვებაც, კარში რომ გვერტყა, მაგრამ ყველა კარგად იაზრებდა, ამ კონკრეტულ შეხვედრაში ქულებზე გამოკიდებას აზრი არ ქონდა – შეხვედრას მაინც წავაგებდით და ვცადეთ აუტში ბურთის გადატანით უკვე ხელსაყრელი პოზიციიდან სალელოედ შეგვეტია.

არ გამოგვივიდა.. აუტიდან მოწოდებულ ბურთს მოლში ზელანდილები ისე გვიჭედავდნენ, გამოტანას ვეღარც ვახერხებდით და იქით ვჯარიმდებოდით..

და იმ იშვიათ შემთხვევაში, როცა ხაზზე მაინც მოვახერხეთ ბურთის ჩათამაშება, ჩვენი ბექები ვერ ახერხებდნენ რაიმე გააზრებული კომბინაციის გათამაშებას – მეტოქე სწრაფად ამოდიოდა და ეფექტურად გვხურავდა..

პაუზების დროს შიგადაშიგ ფეხბურთზე ვრთავდი და 40-ე წუთზე ოქრიაშვილმა ესპანელებს გამარჯვების გოლი რომ შეუგდო, ისტერიული ხარხარი ძლივს შევიკავე.. როგორია?! ბოლო წლებში გასვლაზე გიბრალტარის უსუსტეს ნაკრებისთვის თუ გვქონდა მოგებული და აწი ვამარცხებდით ნაკრებს, რომელიც გასულ დეკადაში ორჯერ გახდა ევროპის ჩემპიონი და ერთხელაც მსოფლიოზე იბატონა..

თამამად შეიძლება ითქვას, მიუხედავად შეხვედრის ამხანაგურის სტატუსისა, ეს იყო ყველაზე დიდი გამარჯვება, რაც კი ეროვნულ ნაკრებს მოუპოვებია და ინტერნეტი გადაჭრელდა მხიარული, ცოტა ირონიით აღსავსე სტატუსებით.. მიდი და დაიძვრინე თავი ირონიისგან, როცა უყურებ, როგორ ცამტვერდება ნაკრები ხან ვისთან ხან ვისთან, და ამ დროს ევროპის ჩემპიონები საკუთარ მოედანზევე მივაყუდეთ..

და ფინალისკენ, რაგბის 55:0 წაგება და ეს საფეხბურთო წარმატება რომ შევადარო – ვის ახსოვს არა ოცწლამდელები? როცა 1:0 ესპანეთს მოვუგეთ? მაგრამ ფეხბურთელთა ეს გამარჯვება იყო სრულიად ამოვარდნილი ლოგიკიდან, ბურთი რომ მრგვალია და მართლაც რომ საოცრებების მოსახდენად იდეალურია სპორტის ეს სახეობა.. აქ არ იყო რაიმე მეთოდური მუშაობის შედეგად მიღებული შედეგი..

ნეტავ ვცდებოდე შეფასებაში, მაგრამ ზოგადად ბევრი რამე თუ არ შევცვალეთ ფეხბურთის სფეროში, საქმისადმი მიდგომა, დაწყებული უმცირესი დეტალებიდან, მომავალშიც რუმინეთთან წაგებულ 5:1-ებს უფრო ხშირად მოვიმკით, ვიდრე (ვიდრე კიარადა, საკითხავია, როდესმე კიდევ თუ გავისვრით ასეთ რეზულტატს?!) თუნდაც ნახევარ ესპანეთის დარ გუნდებთან გამარჯვებას..

rugbyდა ამ დროს გებევრათ რაგბისტთა ასეთი ანგარიშით წაგება?! როგორ ფიქრობთ, სადაც ახლა ჩვენი ოცწლამდელები თამაშობენ, ეს შემთხვევითია და ადვილად მოვიდა ყოველივე ეს? – მსოფლიოს თასზე თამაშის მოპოვებული უფლება?

მე გეტყვით რომ 10 წლის წინ ამაზე ვერც ვიოცნებებდით – მრავალი თაობის შრომამ და საქმის მეთოდურმა კეთებამ მიგვიყვანა აქამდე და ზელანდიელებთან თამაშის უფლების მოპოვებაც ამ საქმის კეთების შედეგია.. და მართალია კიდევ მრავალი წელი თამაშის ხარისხით მსგავს გუნდებს ვერც გავუტოლდებით, მაგრამ მთავარია განვითარების ეს ტემპი არ შევანელოთ და შედეგი მერე ნახეთ..

ხოდა იმის თქმა მინდა, ამ ბევრით ნოლის წაგების იქით სინამდვილეში მეტი პერსპექტივა მოჩანს რაგბში, ვიდრე ფეხბურში, თუნდაც ესპანეთის წამოქცევის შემდეგ…

თუ არ დამიჯერებთ, აგერ ბატონო ეს წერილი და წლების შემდეგ ამოვქექოთ :))

ნიუკასლი

1ბრისტოლი დილაუთენია დავტოვეთ. შემდეგი გაჩერება შოტლანდია იყო. გზად კი ნიუკასლი უნდა გაგვევლო და რახან იმ დღეს “St. James park”-ზე სკოტების და ს. აფრიკის ნაკრებების რკენა იყო, შანსი ხელიდან აღარ გავუშვით – ავტოსტრადიდან ქალაქის ცენტრისკენ გადავუხვიეთ.

მანქანა სადღაც სტადიონთან ახლოს შევჩურთეთ და ასეულ ფანთა ცოცხალ ზღვას შევუერთდით. აფრო-შოტლანდიურ სიმბოლიკაში გახვეული ხალხის მასაში ჩვენ თეთრ-წითელში გამოწყობილები, ჯერაც უბილეთოები ქართულდროშამოხვეულები მივაბიჯებთ.

ბავშვობაში, უფულო პერიოდში, ჩვენი ნაკრების თამაშებზე დასასწრებლად ათასგვარ ხერხს მივმართავდი, ტრიბუნაზე რომ შევპარულიყავი.. და არც მახსენდება შემთხვევა, წარმატებისთვის ვერ მიმეღწიოს. მაგრამ არ მგონია ეს გამოცდილება ახლა იქაურ არენაზე მოსახვედრად დამხმარებოდა, არენაზე სადაც წლების წინ თემურ ქეცბაია მთელი სამი სეზონი დარბოდა (ძირითადად უშედეგოდ).

ხოდა დავეძებ გადამყიდველებს – თავსაც ჩამოვიხრჩობ თუ კუდამოძუებულს მომიწევს უკან გატრიალება.. უკვე მოწამლული ვარ იმ აურით, ბავშვივით მოუსვენრობა მიპყრობს, ისე მინდა ტრიბუნაზე მოვხვდე..

შეხვედრამე სულ მცირე დროა დარჩენილი და ფაქტობრივად ვერავინ ვნახე, ბილეთს ყიდდეს. ლამისაა იმედი გადამეწუროს და გავიხედე ორი ზორბა ბრიტი წამოგვადგა თავზე – მძიმე ინგლისური აქცენტით “საუკეთესო” ფასად ბილეთების მოყიდვას გვთავაზობენ:

” – One hundred pound for each, it’s really good price!”

ჩვენი ჯიბისთვის დიდი თანხაა, ბევრი ვეღრიჯეთ და 150 ფუნტად ორი ბილეთი დავათმობინეთ,

” – OK, it’s deal ” – მოჩვენებითად დანანებით გამოგვიწოდეს ბილეთი და წამი არ გასულა, იქიდან ეს ორი ვეებერთა ჯეელი ასე უცებ სად გაუჩინარდნენ, დღემდე გამოცანაა ჩემთვის.. გულმა რაღაც რეჩხი მიყო – კარგად დავხედე ისევ ბილეთს, ვითომ ყველაფერი რიგზე არის, ყალბს არ გავს.. მაგრამ მერე კიდევ უფრო წვრილ შრიფტს რომ ჩავაყოლე თვალი “For Child” ტექსტი იკითხება…

და ფასიც სულ რაღაც 15 ფუნტი თუ ეწერა :)))

გამცრა – მოკუნტული მგონი მართლა ბავშვივით დავპატარავდი. ფულზე იმდენი გული არ მწყდებოდა (არადა 150 ფუნტი კია ჩვენებურ ლარში 500 ერთეულზე მეტი), რამდენადაც ფაქტზე, რომ შეიძლება თამაშისთვის ცოცხლად ვერ მეყურებინა.

ჩავდექით ჩვენ გეითის რიგში. საბედნიეროდ სტუარდები ბილეთებს არც ამოწმებდნენ და ავტომატურად ტურნიკეტის გავლით მალე ტრიბუნაზე ამოვყავით თავი – ნერვიულობა ფუჭი გამოდგა. მერე სხვა ხალხიც ვნახე ანალოგიური ბილეთებით – ეღადავებოდნენ, “აბა პირადობა წარადგინე, რა ასაკის ხარო” – ჩვეული პრაქტიკა ყოფილა ბავშვის სახელზე ბილეთის გამოწერა და ამით თანხის დაზოგვა.

ზოგმა კი მერე გადაყიდვით ჩვენნაირ ტიპზე კაი ფულიც გააკეთა, და კიდევ ხომ თავიდანვე არ შევნიშნე, რა ბილეთს ვყიდულობდი, თორემ დამფრთხალს იქნებ ვერც გამერისკა ექსპერიმენტის ჩატარება.

ასე კი ცხოვრებაში პირველად მომეცა საშუალება რაგბში ორი გრანდის თამაში ტრიბუნიდან მენახა.

იქაური გარემოს აღწერა სიტყვებით გამიჭირდება და არც ვცდი. თუ სპორტი და სტადიონის ატმოსფერო გიყვართ, თავადაც კარგად წარმოიდგენთ, რა მაგარიც იქნებოდა ასეთი შეხვედრისთვის ცოცხლად თვალყურის დევნება. სკოტების გარემოცვაში ვიჯექით და იქაურების მხარე დავიჭირეთ. მაგრამ რა გასაკვირი, რომ თამაშში სინამდვილეში აფრიკელებმა იმძლავრეს 34:16.

შეხვედრის მერე რამოდენიმე სკოტს ქართული სიმბოლიკით პატარა სუვენირები ვუსახსოვრეთ, პასუხად შოტლანდიური დროშა მერგო. ერთმანეთს წარმატება ვუსურვეთ და უკვე პაბს მივაშურეთ – ინგლისი გადამწყვეტ მატჩში ავსტრალიას ხვდებოდა.

“Georgia!!!” – სიმბოლიკით უკვე ადვილად გვცნობდნენ, რომელი ქვეყნის გულშემატკივარიც ვიყავით – ახალგაზრდა ბრიტები მხიარულად შეგვეგებნენ რაღაც პაბში შესულებს..

აი ერთი ბაბუ კი გვარიანად ვანერვიულე, როცა ბარმენს ჩემი ჩანთის შენახვა ვთხოვე..

წვერებში ამ შავგვრემან კაცს რომ შემომხედა, თითი გამოიშვირა და – “are you Muslim?! Muslim, Yeah? Tik tik tik..” ჩანთაზე მიუთითა და წამების ისრის იმიტაცია გააკეთა, “ხომ არ უნდა აგვაფეთქოო?” გულიანად გამეცინა, “ამ ჯვრებს მაინც შეხედე, რა მუსლიმი..” დროშაზე მივუთითე.. მაინც ვერ დავამშვიდე მოხუცი და საბოლოოდ ასე აფორიაქებული დარჩა მგონი :)))

ამასობაში კი თამაში დაიწყო და ვიღას ახსოვდა ჩანთა და პოტენციური იქ შენახული საათის მექანიზმზე აწყობილი ბომბი.. სკოტები მრავლად ისხდნენ, თავიანთ ტრადიციულ კაბა-სამოსში გამოწყობილები, ავსტრალიას გულშემატკივრობდნენ. ინგლისელები კი რაც დრო გადიოდა, სულ უფრო ყურებჩამოყრილები შესცქეროდნენ მონიტორს – ყვითელმაისურიანები აშკარად დომინირებდნენ და მოიგეს კიდეც შეხვედრა, ისე რომ ინგლისს შანსი არ მისცემია – ასე ჩარჩნენ მასპინძლები ჯგუფში, მეოთხედფინალს მიღმა.

სკოტები ლაღობნენ, დანარჩენებს კი სახე ჩამოსტიროდათ. თუმცა ისეთებიც ბლომად იყვნენ, სასმელს ისე დაერია ხელი, შუა მატჩისას მე მეკითხებოდნენ – “რა ანგარიშიაო?”

უკვე საკმაოდ გვიანი იყო, წინ კი ისევ გზა გველოდა. იმ ღამესვე შოტლანდიის მიწაზე უნდა გადავსულიყავით.

მანქანას სანამ მივაღწიეთ, ლუდის სმამ თავის როლი შეასრულა და დასაცლელად ბარში შევედით.

იქ კი ვიღაც ლამის ბებიის ასაკის ქალთა ჯგუფი ყირაზე გადადიოდა, ცეკვა-სიმღერა გაემართათ და ეს ორი ახალგაზრდა რომ დაგვინახეს, ისეთი სიხარულის ყიჟინა მოსცხეს, გულზე ლამის შემომეყარა…

– შეგვისრუტეს.. საკმაოდ უხეში ფორმით მოგვიწია მათი მოშორება.. ბოლოს მგონი რაღაც მიგვალანძღეს კიდეც.. რას გაიგებ ზუსტად.. იქაურების საშინელ აქცენტზე საოცრებების მოყოლა შემიძლია.. მერე ფეხბურთის ორმა ახალგაზრდა ფანმა გაგვიბა საუბარი – “ვა მაგარია, ამხელა მანძილი გაიარეთ თქვენი გუნდის მხარდასაჭერად.. აი ჩვენც ბევრს დავდივართ, დღესაც მანჩესტერში ვიყავით ჩვენი გუნდის საგულშემატკივროდო..”

ინტერნეტს ჩავხედე, მათ ნიუკასლს 6:1 წაეგო სიტისთან იმ დღეს.. უხასიათობა მაინც არ ეტყობოდათ – არასრულწნოვნები და სასმელს არც ისინი იკლებდნენ..

ძლივს დავაღწიეთ თავი ბარს, უჩას უკვე სახემოღრეცვოდა დაღლილობისგან.

სიბნელეში გზა ბორცვებს შორის მიიკლაკნება.. ადი-ჩადის –  რაღაც ტყე-პარკს მივუყვებით, დაცულ ტერიტორიას. ყოველ ას მეტრში მანქანისგან სიცოცხლეგამოსალმებული გარეული ცხოველის ლეში ასვენია..

მორისტონსაც ვუწიეთ. სოფლად, ფერმაში ვრჩებოდით იმ ღამეს.. დილით რომ გავიღვიძეთ და დღის სინათლეზე მოვავლეთ იქაურობას თვალი, თურმე რა მშვენიერ ადგილას გვქონდა თავი ამოყოფილი..

(გაგრძელება იქნება)

 

 

ბრიტების მიწაზე

ლონდონი

პირველი იყო სამძიმარი, როცა მესაზღვრემ გაიგო, ზელანდიასთან გვიწევდა თამაში. პასპორტი ღიმილით გამოგვიწოდა და კარგი დღეც გვისურვა.

ნისლიანი ალბიონი კი არც თუ ნისლიანი ამინდით შეგვეგება – სექტემბრის ბოლო დღეა, გარეთ მზე ანათებს და არც სიცივეს დაიჩივლებს კაცი.

გეთვიკიდან მატარებლით სადღაც ტრაკში ჩავაღწიეთ, მომღიმარი მასპინძელი შეგვეგება – ლუისი და ჩვენი ოთახი გვიჩვენა.

გვშია, რა გასაკვირი. მაღაზიის დახლებიდან თავქანქარა ინდუსები გველაპარაკებიან ჩვენთვის ძნელად გასაგებ აქცენტზე.

მერე იქვე რაღაც უბრალო სწრაფი კვების ობიექტს მივაშურეთ. გაჩერებაზე სკოლის ავტობუსებიდან მხოლოდ ფერადკანიანი ბავშვები ჩამოდიან – მათი საუბარი კიდევ უფრო ძნელად გასაგებია.

– წავედით ცენტრისკენ?!
სულ ერთი საღამო გვქონდა აქ გასატარებლად და რაც მოვასწარით ქალაქის ქუჩებში ფეხით ვიბოდიალეთ, GPS-მა თითქმის ორი ათეული კილომეტრი რომ მოგვითვალა.

დილით კი ისევ გეთვიკში ამოვყავით თავი

ბრისტოლიბრისტოლისკენ

მანქანა ვიქირავეთ, რომელიც მომდევნო ერთი კვირა ჩვენ ფაქტობრივ ერთოთახიან ბინად გადაიქცევა – უკანა სავარძლები გარდერობის ფუნქციას შეითვისებს, ნაგავი აკურატულად პარკებში ფეხსადგამთან დაიდებს ბინას, დენის გადამყვანზე კი ათასგვარი ხელსაწყოს დამტენი ადაპტერი აიხორხლება.

დროის დასაზოგად საუზმესაც გზად ცხელ ყავას და ნაირ-ნაირ სენდვიჩებს მანქანაშივე მივირთმევთ და ერთადერთი რასაც დისონანსი შემოაქვს, მე და ჩემი მეგობრის განსხვავებულ მუსიკალური გემოვნებაა.

გამოსავლის ძიებაში მუსიკის ნაცვლად შტურმანს დასახლებულ პუნქტებზე, რომლებსაც გზად გავდივართ, ვიკიპედიიდან სტატიების წაკითხვა დაევალა.. ამბის უმრავლესობა კი ასე იწყებოდა – „ამა და ამ წელს მოვიდნენ რომაელები და დაარსეს ფორტი..“

შიმშილმა სვინდონისკენ გადაგვახვევინა – არაფრით გამორჩეულ ქალაქში. ჩათვალეთ ბრიტანული ხაშური.

უელსი-ფიჯის სანახავად ირლანდიურ ბარში ჩამოვსხედით. რა გასაკვირი ადგილობრივები ფიჯის თუ გულშემატკივრობდნენ – Com’on Fiji!!! გაისმოდა ალაგ ალაგ ლუდისგან გაბერილი მსუქანა ბიძარების შეძახილები.. მათ გულდასაწყვეტად თამაში რათქმაუნდა დრაკონებმა მოიგეს..

DSCF5119შემდეგ იყო კიდევ საათის გზა და ბრისტოლიც გამოჩნდა. ტრადიციულად ერთი-ორი შესახვევი „გავმაზეთ“, ქალაქს საპატიო წრეც მოვარტყით და ბოლო ბოლო დანიშნულების ადგილს ვუწიეთ. ნეტავ რა ერქვა მასპინძელ გოგონას?!

Airbnb-ის მადლით სასტუმროების ნაცვლად, ასე კერძოდ, გაცილებით ნაკლებ თანხაში ვქირაობდით ჩვეულებრივი სახლის პატარა ოთახს – ღამის სათევად მეტი არც გვჭირდებოდა.

***

დილით სახლიდან რომ გამოვძვერით, ბრიტანეთი, როგორც იქნა, თავის „ნამდვილი“ სახით წარმოგვიდგა – სქელ ნისლში იყო ჩაძირული იქაურობა, ასი მეტრის იქით თვალს უჭირდა რამის გარჩევა.

Cardiffცოტახანში მატჩზე დასასწრებად კარდიფში უნდა გადავსულიყავით და დროს ვეშურებოდით, იქაურობაც რომ დაგვეთვალიერებინა. ფეხით დავუყევით რაღაც პარკს, ლამაზი ხიდით პაწია არხი გადავკვეთეთ და რკინიგზის სადგურს მივადექით – შენობას მართლაც რომ აღსანიშნავს გამორჩეული არქიტექტურით.

ცენტრამდე მივაღწიეთ, ისტორიულ კოშკურაზე ავბორდღიალდით. უკვე შუა დღე იყო და მზეს ნისლიც გაეფანტა. ქალაქის მშვენიერი ხედები იშლებოდა.

DSCF5203საქართველო-ზელანდია

მანქანით საათის გზა თუ გვქონდა, მაგრამ საცობები საქმეს ართულებდა. ბრისტოლის ყურეზე გადებული უზარმაზარი სევერნის ხიდი გადავიარეთ – უკვე უელსის ტერიტორიაზე ვართ – აბრებზე ინგლისურის პარალელურად გაუგებარ ენაზე აწერია წარწერები.

კარდიფში იაშკა დაგხვდა, მანქანა სადღაც მივაგდეთ. მილენიუმის არენას რაც უფრო მივუახლოვდით, გულშემატკივრების ნაკადმა იმატა.

უნდა ითქვას, ამ მომენტამდე არც მიგვრძნია, იმ ქვეყანაში რომ დავაბიჯებდი, სადაც აგერ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი იმართება – ალაგ ალაგ ბარებზე გამოფენილი ოცი ქვეყნის დროშა თუ მოგხვდებოდა თვალში.. მრავალი, სხვადასხვა ეროვნების ფანობა კი სადღაც იყვნენ შეჩურთულნი.

DSCF5205მე და ჩემი ძმაკაცი ვარღვევდით სურათს, რაგბის ბურთჩახუტებულები რომ დავიარებოდით პარკებსა თუ ქუჩებში. დავპასაობდით და ხალხიც მგონი ცოტა ალმაცერად გვიყურებდა. ბაბუ არ დამავიწყდება, ერთიც რომ ჩაგვიარა და “What a passion yeah?!” – მოგვაძახა.

მილენიუმის შემოგარენი კი ერთბაშად ამოიზარდა უზარმაზარ ზეიმის არედ, ადგილობრივები სუსტებს გვგულშემატკივრობდნენ “Com’on Georgia!!“ – გაისმოდა შეზარხოშებული ბრიტების შეძახილები ქართულ სიმბოლიკაში გამოწყობილებს რომ შეგვავლებდნენ თვალს.

ფანზონაში ადგილობრივი ვოკალური ანსაბლი „სულიკოთი“ და ეროვნული ჰიმნის სიმღერით მოგვესალმა. მერე იყო ზელანდიური ჰაკა და მაორების ოცწუთიანი შოუ.

გარეთ გამოვედით, ლუდით ყელი გავიგრილეთ. იქვე ფანობას სახელდახელო ბურთაობა გაემართა. ძლივს გამომაძვრეს „რაქიდან“, შემთხვევით ბურთმოხელთებულზე ხალხის მასა რომ მომაწვა და ძირსაც გავიშხლართე.

ტრიბუნაზე ზედ ოცდაორთან გვერგო პირველ რიგში ადგილი. DHL-ის სარეკლამო აბრა „Try” წარწერით იქვე მჯდომ ზელანდიელს მივაჩეჩე „დღეს ეს მე მაინც არ დამჭირდებათქო“ – ორივემ გავიცინეთ. თურმე რას ამბობ, ჩემდასასიხარულოდ ვცდებოდი და აწ ინტერნეტი კია აჭრელებულია წიკლაურის გახარებული სახის გამომეტყველებით, სალელოვე ნახტომში უკვე საზეიმოდ რომ გაუშლია ხელი!

მთელი მატჩი მშვიდად რა დამსვამდა სკამაზე, ემოციურად ვიქნევდით ხელ-ფეხს მე და უჩა.. შევაწუხეთ ნეიტრალური, ძირითადად ზელანდიის სანახავად მოსული გულშემატკივარი.

რა გასაკვირი – წავაგეთ.

DSCF5214შუაღამემიტანებულზე ემოციადაცლილები ისევ საჭეს ვეჯექით და ბრისტოლში ვბრუნდებოდით.