მაისი..

11
ტრასა ცარიელი, ავტოპილოტს სტაბილური სიჩქარე უჭირავს. ოთხი საათი გავიდა ბათუმს რომ ვუწიეთ. ოთახში შევლაგდით, დაღლილებს მიგვეძინა. ქალაქი ცოცხალია, თბილისს ვერც შეადარებ, ნაკლებ გაგეჩხირება თვალებში ის რეალობა, რასაც თბილისში ასე შევეჩვიეთ (ან ვერ შევეჩვიეთ).

ვერ გაიგებ – თან ეს საოცრად გჭირდება, ცოტა გონება გამოიბერტყო ამ ბოლო პერიოდის სტრესისგან, თან, რისთვის არის ყოველივე ეს?! თუ არ დავიცავით, ვახანგრძლივებთ კიდევ ასეთ რეჟიმს. ფაქტი კი ფაქტია. ბათუმი ბევრად მოშვებულია. ტურისტიც ირევა ასე თუ ისე, რიგი თავზეხელაღებული ზღვისაც უბედავს და არცთუ თბილ ამინდში რუჯის მოკიდებას ცდილობს.

მეორე დღეს – “ავიდეთ ჯაბნიძეებში?!”, სხვა რა საქმე გვქონდა – დავადექით მაღალმთიან აჭარის გზას. ბუნება სწრაფად იცვლება, ზღვას მთა ენაცვლება.

ბოლო რამდენიმე კილომეტრი მობეტონებულ ბილიკზე მივღოღავთ, ალაგ უბრალო გრუნტის გზაც გამოერია. სახლი სადღაც სამყაროს კიდეში, მთის კენწეროზეა წამომართული, ზევიდან დაყურებ არემარეს. კაშკაშა მზეს მალე ღრუბელი ენაცვლება, როგორც ეს მთას სჩვევია და ჭექა-ქუხილის ყრუ, გრუხუნა ხმა არღვევს იქაურობის სიმშვიდეს.

ოთახში მივწექით, მივიძინეთ. სხვანაირად ტკბილი ძილი მოცოცავს უბრალო ხის სახლში, ჩიტების ჭიკჭიკის ფონზე. ღია კარებში გრილი, სასიამოვნო ნიავი უბერავს.

სანამ ისევ დაბლობში დავეშვით, სახელდახელოდ დაბზრიალდა მეზობლად მასპინძელი – იქაურობას ადამიანი იშვიათად სტუმრობს, უცხო სახის ხილვას დანატრებულია ადგილობრივი ასაკშეპარული მკვიდრი.

მძიმე ალკოჰოლი მომენტალურად მოქმედებს, ვეღარ იტყვი – ფხიზლად ვარო. თითოეული კერძი კი უსაზღვროდ გემრიელია. წამი ჩერდება, ბედნიერებაც იქვე ახლოში მიდი-მოდის. როგორი გაძარცვულია ამ ადამიანების სიალალისგან ის სამყარო, სადაც ვცხოვრობთ – მოასფალტებულ გზებსა და ბეტონის კედლებში. მაინც დავუყევით დაღმართს და ისევ ნაცნობ მტვრიან ქალაქს შევერიეთ.

კიდევ ერთი დღე მიილია და უკვე უკუგზა თბილისისკენ. ისევ მოცოცდა წვრილმანები..

ფეხით გავისეირნე, ნაცნობ იპოდრომს ვეწვევითქო. წამი მაინც გაოგნებული ვიყურებოდი, თითქოს ადამიანი კი არა მოჩვენება მოდიოდა.

ცოტა ფეხით ჩავისეირნეთ. სიცივე.

მაინც ჩავედი იპოდრომზე – პინკი გადამეყარა, საუკუნე არ მინახავს, ან ვნახე, მაგრამ წამიერად. პინკი კიდევ მთელი სამყაროა, ასე უცებ გაგიჭირდება მისი შეცნობა. ლუდს ხასიათი მოყვა, სახლში ამიპატიჟა.

სასმელთან ერთად მისი ენერგია გადმოიღვარა, წამი არ იყო სიტყვის გარეშე, თრობა ნელნელა მიწას მაცლიდა, მაინც ავიჩემე – სახლში უნდა წავიდეთქო. არადა გონივრული იყო მის შემოთავაზებას დავთანხმებულიყავი და იქვე ცარიელ ოთხაში გაშლილ (ანაც გაუშლელ) საწოლზე თუ დივანზე წამოვკოტრიალებულიყავი.

გზა იყო გრძელი და ფეხი არეული, არაერთხელ ვუთხარი თავს – რას აიჩემე წასვლათქო. ბოლოს მაინც გაილია ეს გზა და მეძინა ღრმად და ყოველგვარი შეგრძნების გარეშე..

ისევ ამოიწვერა მზე – ვერ ვიტყვი რომ რაიმე განსაკუთრებული განწყობით ვეგებები დილას, ან არცთუ დილას – ჩემი გაღვიძება ცოტა აგვიანებს ხოლმე…

უცნობი ქარჩხაძე


ერთი ჩვეული დღე იყო, ბახტრიონზე მივსეირნობდი, წიგნების მაღაზიაში შევეხეტე.

დავუყევი დახლებს და ნაცნობი მწერლებს დავუწყე თვალით ძებნა. ქართველ მწერლების რიგს შევყევი, ქარჩხაძის წიგნებს გულგრილმა ვერ ჩავუარე და… ნაბიჯი უკან – რაღაც ახალი გამეჩხირა თვალში – “უცნობი ქარჩხაძე”. გადავფურცლე, 2020 წლის გამოცემა იყო, აქამდე გამოუქვეყნებელი მოთხრობები, ზოგიც დასრულებული და ზოგიც დაუსრულებელი..

მწერალი 62 წლის ასაკში გარდაიცვალა, არცთუ შორეულ 1998 წელს. პირველი ნაშრომი 26 წლისამ თუ გამოაქვეყნა. არასრულ ოთხ ათეულ წელში კი რაც მოასწრო, გულში მხოლოდ სინანულს იწვევს, გრძნობას, რომ ბევრად მეტის თქმა და მოყოლა შეეძლო ამ ადამიანს. დარჩა კიდეც რამოდენიმე ნაშრომი დაუსრულებელი. პირველ რიგში “განზომილება” და დანარჩენი კი ახლადნაყიდ მოთხრობების კრებულში აღმოვაჩინე.

თხრობას ცალკე არსებულ წიგნზე – “განზომილებით” დავიწყებ, რადგან ახლადაღმოჩენილ კრებულში შეტანილი მოთხრობები სწორედ ამ ნაშრომს ეხმიანება.

სიუჟეტი უცანური ზარით იწყება, მთავარ გმირს იაკობს ვინმე უცნობი დათიკო ურეკავს და სოფელ ეწერში ეკლესიის გაქრობას აუწყებს. იქვე ბიძის, იონას დეპეშა მოსდის და სასწრაფოდ სანაკლიოში ჩასასვლელად იხმობს.

გზად შემოდის სალომეს პერსონა, მისი გაფუჭებული მანქანა და დამთხვევა, რომ მასაც გზა სანაკლიოსკენ ჰქონდა, რიკოთის გვირაბი და იქ დატრიალებული უცნაური ამბები. მისი გავლისას აღრეული განზომილება და დროის და სივრცის გამრუდება.

საფიქრალ ტექსტს, როგორც მწერალს ახასიათებს, ალაგ მკითხველს “ამოსუნთქვის” საშუალებას მსუბუქი იუმორის შემოტანით აძლევს. აბზაცებს ამარტივებს, კომიკურ ხასიათს სძენს ზოგ მონაკვეთს – სალომეს მამიდები და პრომეთეუს დიდებულიძის გატაცების ამბავი..

ბოლოს სცენაზე სწორედ პრომეთეუსი გამოდის. მწერალი ამ პერსონის გარშემო თხრობას ძალიან შორიდან, მისი ბავშვობიდან იწყებს. დიდებულიძე მოაზროვნე ადამიანია, მისი პირით აზრები იწყებს დენას, მთელი მოვლენების შეფასება, ერთგვარი იარაღი მწერლის ხელში, სინამდვილეში მთელი თავის ნააზრევი რომ გამოაშკარავოს და მკითხველს პატარ-პატარა ლუკმებად, შედარებით იოლად მოსანელებლად დაუდოს.

სახელი პრომეთეუსი სიმბოლურია, მაგრამ ქარჩხაძე ამ სახელს მოყოლილ ყოფით უხერხულობებზეც არ იზარებს თხრობას. სოფელში გაზრდილი ბიჭუნა ხშირად სწორედ ამის გამო დაცინვის ობიექტად რომ იქცეოდა ხოლმე.

თუმცა, დროთა მსვლელობაში პრომეთეუსი სახელზე უფრო, თავის უცნაური გამონათქვამების გამო დაიწყებს თანასოფლელი ბიჭუნების ყურადღების მიქცევას.

და კვანძის გამონასკვნას რომ იწყებს მწერალი, სამწუხაროდ თხრობაც სწორედ აქვე წყდება..

ახლადნაყიდ კრებულში “სახელი მისი იაკობი” მოთხრობას ვფურცლავ, ასევე დაუსრულებელს, და სიუჟეტი ოდნავ გადასხვანაირებული, მაგრამ ძირითადი ხაზი იგივე. აქაც ზარი, ვინმე დათიკო ყურმილსიქით და უცნაური შეტყობინება: “ეწერში ეკლესია გახსოვს?! – გაქრა”!

და მერე კი სამსახურში უფროსი იბარებს ამ მოთხრობის გმირს იაკობს, და რახან იაკობი ეწერელია, იქ წასვლას და “ამ ამბავში გარკვევას და ხალხის დაშოშმინებას” სთხოვს..

ვფურცლავ შემდეგ გვერდებს და კიდევ ერთი დაუსრულებელი ტექსტი – “სამყაროს კონცეფცია”, ალბათ განზომილებისთვის განკუთვნილი მონაკვეთი. ისევ პრომეთეუს დიდებულიძე და “მისი” დაკვირვებები..

მწერალს უკვე ფიზიკის, მათემათიკის კანონზომიერებები გამოაქვს სცენაზე და სამყაროს არსის ახსნას იწყებს ნაბიჯ-ნაბიჯ.. და აქაც მხოლოდ ნაგლეჯს თუ ვაწყდებით იმ აზრების, რისი გადმოცემაც საბოლოოდ ქარჩხაძეს ჩაფიქრებული ჰქონდა..

ერთგვარ ბაბილონის გოდოლის შენებას იყო შეჭიდებული სიცოცხლის ბოლო წლებში მწერალი.. ღმერთმა თავიდან ალბათ გაიცინა კიდეც და შემდეგ მტკიცედ ამოყვანილ კედლებს რომ ჰკიდა თვალი, ალბათ შეცბუნებული დაფაცურდა კიდეც და თავისთან გაიხმო ეს კაცი… “შენი ყოფნა დედამიწაზე უკვე სახიფათო ხდებაო”.

ასე, ერთი და იგივე თემატიკის გარშემო წამოწყებული რომანი და რამოდენიმე მოთხრობა მიგვანიშნებს, რომ მწერალი ჯერ კიდევ ძიების პროცესში იყო, ბევრი მონახაზით, თუ საბოლოოდ რა ფორმით შეკრებდა სათქმელს და გულისწყვეტის მეტი არაფერი რჩება, რომ ამ ყველაფრის დასრულება ვერ მოასწრო..

და ბოლოს, კიდევ ერთი დაუსრულებელ მოთხრობა კრებულიდან: “ელემინები”, სადაც ელემენტარულ ნაწილაკებზეა თხრობა, მათ სამყაროს აღქმის უნარზე, მათ სიმართლეზე, რომ მხოლოდ ორი განზომილება არსებობს, რადგან არ აქვთ უნარი ფიზიკურად მესამე განზომილებას და შესაბამისად სივრცეს აღიქვამდნენ და ერთი “რჩეული” ელემინი, რომელიც ქადაგად დგება და უზიარებს მის უცნაურ გამოცდილებას “მოძმეებს”, როგორ აღმოაჩინა მესამე განზომილება..

პარალელები.. იქნებ მწერალი მიგვანიშნებს ეს ელემინებზე კი ვწერ, მაგრამ ადამიანებს გეხებათ, რომლებიც მხოლოდ სივრცეს და დროს აღიქვამთ და იმის მიღმა სხვას ვეღარაფერს, რადგან ამის უნარი არ გაგვაჩნია..

და არც აქ ვიცით როგორ “მოაკვარახჭინებდა” მწერალი საბოლოო სათქმელს..

თუმცა ეს დაუსრულებელი ნაშრომებიც საკმაოდ საფიქრელს და სააზროვნოს ტოვებს, გავცდეთ ჩვენი აღქმის ჩარჩოებს და განზომილებებს…

იმედია ჯემალს სადმე გაღმა მაინც შევხვდები და გავიცნობ.. ერთს გადავეხვევი და მერე დაგროვილი კითხვებით ცოტა თავსაც შევაბეზრებ…

4 მარტი

გამთენია, სამგორის მეტროსთან ვდგავარ. რაღაც მანქანამ მომიჩერა – “ტაქსი ხომ არ გინდა”?! კი, მინდოდა, არაფერმა გამოიარა და გახარებული ჩავჯექი – დილის სიცივე ძვალ-რბილში მქონდა უკვე გამჯდარი.

11-მდე წავუძინე. მერე დავიხურე ქუდი და დიღომს ვეწვიე – კოკა მუშაობს, ვადები მხოლოდ პირობითი მცნებაა.
– “ხვალ შევღებავთ”?!
– “შევღებავთ”!

კახას ველაპარაკე – 1 საათში შევხვდეთო. გადავაწყვე გეგმები ტვინში, თან დათომ დარეკა – “ოფისში მოვალ მეცო”

მოვიდა კახა, დავგეგმეთ რაც დასაგეგმი იყო და შევრჩით მე და დათო. ემოციურობა არცერთს გვაკლია. ალბათ მეზობლები შევაწუხეთ ხმამაღალი ლაპარაკით და რატომ ყვირილითაც არა?! დავიცალეთ. ვადები, გეგმები. ფანტასტიკის სფეროს სცენარი დაიწერა. გავთიშე გონება. ცხელ გულზე აღარ დავიწყე ფიქრი.

თხუთმეტ წუთში მშვიდად მოვაბიჯებდით ქავთარაძეზე.

სახლში შევირბინე, ტელეფონი მივაერთე დასატენად – არ გაძლებდა დღის ბოლომდე. რუსთაველისკენ გავწიე.

დაივ ბარისკენ ჩავუხვიე. როდის ვიყავი აქ ბოლოს?! ალბათ ძალიან დიდი ხნის წინ. ცოტა ლუდი მოვწრუპე. კაცი-შვილი არაა, საჰირას წავეჭორავე ცოტა. კანტიკუნტად ერთი-ორი ადამიანი შემოლაგდა. უფრო სწორედ, იქვე ეზოში ჩამოჯდა. შენობაში ჯერ არ გვიშვებენ.

საათს დავხედე, უკვე გვიანია. ცოტა ფეხით გავიარე, სახლში ვაპირებ წასვლას. ხელმა მექანიკურად მაინც ამოიღო ტელეფონი, დავრეკე – “ცოცხალი ხარ”?!

მეტროს ბარათი ბოლო თვეებია უქმად მიგდია საფულეში – ბოლო 40 თეთრი ჩამოაჭრა აპარატმა. კარგია, რიგში დგომა ამცდა ამ თეთრების არსებობით.

მეტროს ხმაური – მიხრიგინობს ვაგონი. გარეთ უკვე სიბნელე ჩამოწვა. გზაზე მანქანები სახლისკენ მიიჩქარიან. რაღაც სკამზე ჩამოვჯექით. უსაგნოდ მივეცი თავი მონოლოგს, შინაგანი სიმშვიდე მომედო მთელ სხეულზე. გრძნობა, რომ ჩემს ბუნებრივ ტყავში ვარ გახვეული – არც მარცხნივ, არც მარჯვნივ, არაფერი ზედმეტი.

მეგობარმა მიშველა – იმ მომენტში ტაქსსაც ვეღარ დაიჭერ. გამომიარა, საბურთალოსკენ გავსრიალდით. თავი ცოტა თამაშით შევიქციე და ძილმორეულმა საწოლს მივაშურე..

ტვინი გაცოცხლდა, თუ რამე ფიქრი არსებობს, ყველაფერი ერთდროულად აინთო. ვადები, ვადები – “შეუძლებელია…” არ მჯერავს იდეალურად დაწყობილი გეგმების, კიდევ ერთხელ ვიჩხუბებთ მე და დათო.

ჩატს ჩავკარი თვალი:

– “როგორ ხარ”?
– ” საფულე ამწაპნეს სახლიდან…”

მშვენიერი, იქნებ პირიქით დამჯდარიყო და კარგი ამბავი ჰქონოდა მოსაყოლი..

მიშას დღეობა მიილია…

აბუ თბილელი

მოკლედ, აგერ ძმაო რაგბში ამბები ტრიალებს, თავს და ბოლოს ვერ გაუგებს კაცი. მოვიდა აბუ, სარეკლამო რგოლებიც დაატრიალა, რაგბის აყვავებაც ამოიჭდო გულში, არჩევნებიც მოიგო და…

ამასობაში რეესტრმა ეს მისი გაპრეზიდენტება აღარ დაარეგისტრირა.. რაღაც პროცედურები, ისაო, ესაო, არასწორად მოგიწვევიათ ყრილობა და მოკლედ – ვერაო.

გამოხდა ხანი, და რა გასაკვირი, რეესტრის ამბავს მოჰყვა კიდეც სცენაზე ახალი პრეზიდენტობის სკამის მაძიებელის გამონათება – ვინმე სოსო ტყემალაძე. აი “ხუი ეგო ზნაეტ” რომ იტყვიან, ვინაა ეს სოსო, კაცმა არ იცის (აქამდე მასე იყო ყოველშემთხვევაში).

და ჰოი საოცრება, ეს სოსოიე ფავორიტიც გახდა გაპრეზიდენტების.. იმ ჩვენი ძმის აბასთუმნის პროექტის მენეჯერია, თუ “პრარაბი”, თუ რაც გინდათ ის დაარქვით. ალბათ, ეს ისე, შემთხვევითი დამთხვევა თუა..

არადა, აბუც ოცნების ფერებში მებრძოლი მაჟორიტარი არ იყო წინა მოწვევის პარლამენტში?! გაკვირვებას იწვევს, პარტიას მისთვის ამ სკამის მიცემა “ასე რატომ გაუჭირდა” (ამას ახლა რას გავარკვევთ, შიგნით რა დინებები იყო)…

კაცმა არჩევნები მოიგო, ალბათ სამართლიანადაც, და აგერ – ხელიდან აცლიან ამ შედეგს. ხო, ამ შემთხვევაში, ეს კაცი სამართლიანად არის, უსამართლობას რომ გადააწყდა, აღშფოთებული..

მაგრამ ჩემო ძმაო ირაკლი, ეს სამართლიანობა, როდესაც პურის საჭმელად შენ ჩამოჯექი, მერეღა რომ გაგახსენდა, ერთი ეს მითხარი, მთელი ერი რომ მოველოდით პროპორციულ არჩევნებს გემრიელ სადილად, და ამ დროს ხელი მოაწერე იმ ცირკში მონაწილეობას, რასაც ირონიით “აჯანყებული მაჟორიტარები” შეერქვა სახელად, მაშინ სამართლიანობას რამე სხვა ფორმა ჰქონდა და ვერ იცანი, თუ როგორ მოგივიდა ეს ამბავი, როგორ ავხსნათ?! თუ ხან “ასე მოსულა” და ხანაც აღარ?! როდესაც უკვე ამ უსამართლობის კვალს საკუთარ ტანზე აღმოაჩენ, “თურმე რა ცუდი რამე ყოფილა”…

ასეა ძმაო, თვალს დახუჭავ ერთხელ, ვითომ არაფერი, მეორეჯერ, კაი არაფერი – “მანდ ხომ სხვა თამაში მიდიოდა…” ეგ არ იცი, მაგრამ რაგბი იცი, მაგრამ რაგბზეც რომ მიდგა საქმე, ამდენჯერ დახუჭული თვალები აღარც გაგახელინეს, ისე მოგისროლეს სანაგვეზე ვიღაც სოსოიე ტყემალაძის ხელით…

და “შემდეგ მე მომადგნენ… და აღარავინ იყო დარჩენილი, რომ ხმა ამოეღო…“

საით

A

ოცი წლის ვიყავი, უნივერსიტეტს ვრჩებოდი და ბუნდოვანი წარმოდგენა მქონდა, როგორ განვითარდებოდა ჩემი ცხოვრება.

მას მერე, რატომღაც იღბლიანი გამოვდექი “სამსახურის შოვნაში” და ქართული მაშტაბით აგერ დღემდე საკმაოდ სოლიდურ ხელფასზე ვმუშაობ. ჯერ ჯარის გარემოში, შემდეგ სამოქალაქო ავიაციის სექტორში. და მას შემდეგ ილუზია დამყვება მუდმივად – “აი ცოტაც და ყოფით პრობლემებს დავეხსნები”.

აქაური მაშტაბით ალბათ მართლაც ბევრი რამ შევძელი, ვიდრე იგივე ბევრი ჩემი თანატოლის მაგალითს თუ ავიღებთ. მაგრამ…

მაგრამ მუდმივად მაქვს გრძნობა, ვერ ვახერხებ ბალანსის დაცვას რა “უნდა” გავაკეთო და ამის ფონზე რა “მინდა” სინამდვილეში.

რომ ჩამოვთვალო ეს “უნდა”, ბევრი ვინმე კვერსაც დამიკრავს – “მასეც უნდა გექნა…” მაგრამ ადამიანები განსხვავდებით და ერთია, საზოგადოების დიდი წილისთვის რაა ნორმა და მეორე – თუ კონკრეტულ ინდივიდისთვის რას მოაქვს ბედნიერება.

მე კი ეს ანთებული “დავალებები”, რომელიც მუდმივად “რაღაცის მოკლებასთან” ასოცირდება მომავალში მისაღები სიკეთეების ხათრით, უბრალოდ მღლის..

ეს თვეები გადავდე თანხა. ერთ დილასაც ავდექი, ხელოსანს შევხვდი და ბინის ავეჯის დაკვეთა მივეცი. მაგრამ მივდიოდი შესახვედრად და ვგრძნობდი, როგორ მესიკვდილებოდა სინამდვილეში ყოველივე ეს…

“ყელში ამოვიდა ასე ჯდომა, წამო რა სადმე გავგაზეთ” – მეგობარმა მომწერა და ზაფხულში ევროპული გრანპრიების კალენდარი ჩამიგდო სკრინად. გონებაში ეგრევე “სასიამოვნო მოლოდინების” ნათურა აინთო… ხო რა, რა დიდი ხანია სადმე არ წავსულვარ – წელი?! თუმცა თუ რამ საჩუქარს საკუთარ თავს ვუკეთებ, ეს ქვეყნის მიღმა მოგზაურობაა და ამის ფონზე წელიც დიდ დროდ გადაიქცა.

კი, აქვე ვაღიარებ, გაქცევაა ყოველივე ეს იმ რეალობისგან, რაშიც ცხოვრება მიწევს – “უნდა” პრობლემების მოგვარების გადავადება. მაგრამ თუ ეს “მინდასთან” და სასიამოვნო ამბავთან ასოცირდება, განა არ ღირს?! იქნებ სულაც ფეხებზე უნდა დამეკიდებინა აქამდეც ეს “უნდა” ჩამონათვალი.

ხვალ, ზეგ, კაცმა რომ არ იცის, ზუსტად როდის, მაინც გადავტრიალდები, მოვკვდები.

მიყვარს თვალისთვის უცხო გარემოში თავის ამოყოფა, ფეხით სეირნობა, ქალაქის ვიწრო ქუჩებში ჩაკარგვა, ბარში ლუდის მოწრუპვა და უცხო ადამიანებთან უსაგნო გადაძახილ-გადმოძახილი.

რომ დავთვალე, ლამის სამ ათეულ ქვეყანას ითვლის ჩემი სამოგზაურო ჩემოდანი.. ხშირად არატურისტულ ადგილებზე რომ ამომიყვია თავი, შოტლანდიურ ფერმაში, ან აგრას მტვრიან გზებზე, სან-სებასტიანის ყურეში და არკაშონის ქვიშიან სანაპიროზე…

2020 წელი, როდესაც არანაირი მიზანი არ არსებობდა, დღე მეორე დღის ტყუპისცალი იყო – ნაცრისფერი, კონტურების გარეშე, დადებითი მოლოდინებისგან დაცლილი..

მოლოდინი კი ერთი ისეთი მძლავრი ანკესთაგანია, რასაც ცხვირწინ ადამიანს ცხოვრება გვითამაშებს და მოძრაობის სურვილს გვიღვივებს.. იქნებ არც თუ ისე მოსაწონია ყოველივე ეს, მაგრამ არ გავკარი სხვა რამ “მოსაწონს”, თუ საბოლოო ჯამში დადებით ემოციას მაინც არ იწვევს.

მე კი ვარ და აწი რავი რა შემცვლის, ასეთი სპონტანური, დღევანდელი დღის სიამოვნების მიღებით ბედნიერი ადამიანი, უცებ რომ მომეხასიათება, დავკრავ ფეხს და რუკაზეც რომ არ ვიცოდი მანამდე, ისეთ ადგილას ამოვყოფ თავს და ხვალ რომ ფეხებს გავფშიკავ, იმაზე მაინც არ მექნება გულისწყვეტა – ეს გასული წლები სიხარულისგან დაცლილმა გავლიეთქო…

განზომილება



შარშნაც ეს პერიოდი ყოფილა…

დიდხანს ვითრევდი ფეხს, ჩემთვის გამორჩეული მწერლის ბოლო რომანი წამეკითხა. ერთი მხრივ, ქვეცნობიერად ამ წიგნის გადაშლით ქარჩხაძის ეპოქას ვემშვიდობები. გარდაცვლილი კაცი აწი ახალს ვეღარაფერს დაწერს, და მიმძიმდა ეს “დამშვიდობება”.

მეორე მხრივ, გარდაცვალებამ ამ წიგნის დასრულების შანსიც მოუსპო მწერალს და საინტერესო ამბის შუა გზაზე შეწყვეტა გარანტირებულად მელოდა, რაც კიდევ ერთი გულისწყვეტის გარანტია იქნებოდა..

და ამდენი წელი ვითრიე ფეხი, ვითრიე და ბოლო-ბოლო მაინც გადავშალე..

შევუყევი ამბავს, რომელსაც დასასრული არ აქვს..

შეიძლება სადმე სხვაგან, სხვა განზომილებაში. მაგრამ არა აქ, ამ რეალობაში.

ვერ გავიგებ, რა ჩანაფიქრი ჰქონდა ბიძაჩემ იონას. როგორ გახსნიდა მჭიდროდ შეკრულ კვანძებს პრ. დიდებულიძე.. 90-იანების ქაოსს და გაურკვევლობას რომ ახლდა..

ამ ყველაფრისგან დაღლილი, როდის შემოანათებდა სიუჟეტში ისევ ერისთავი სალომე და პაპასკირის 8-ში მამიდების ცნობისმოყვარე მზერას კიდევ როდის გადავეყრებოდი..

“და სიკვდილი არა არის რა სხვა, გარდა უსიზმრო ძილისა…”

ფსკერი

დღე დღეს მისდევს..

განწყობის სინუსოიდა კი ჯიუტად რაღაც ძალიან დიდი ხანია მიმართული გამყოფი ხაზის ნეგატიურ მხარეს და ჯერ პირი არც უჩანს, როდის დაიწყებს ამოყვინთვას..

არადა ცხოვრებამ ასე “დაგვაპროგრამა” – მუდმივი ამ ქვეყანაზე არაფერი არსებობს და უწყვეტი ცვალებადობა გარდაუვალი პროცესია – უარყოფით ამბებს და განწყობებს აუცილებლად ენაცვლება მეტ-ნაკლებობით დადებითი და როდესაც კარგი არაფერი ხდება, განწყობა მაინც არის უკეთესის მოლოდინში და როგორც ხავს, ამ “მოლოდინს” ვებღაუჭებით.

ოცი-ოცმა კი მოახერხა, რომ უკვე ადამიანები ისტერიკამდე არიან მისულები, იმდენად “ჩავყვინთეთ”, იქნება ეს პოლიტიკა, ეკონომიკა, ჯანმრთელობა, თუ ბევრი წვრილმანი სხვა რამ.

და როდის დავკრავთ ფსკერს ფეხს, რომ ბიძგმა ზევით აგვისროლოს და უჟანგბადობით ლამის გაგუდვამდე მისულებმა სასიცოცხლო ჰაერის ჩასასუნთქად ისევ ზევით ამოვყვინთოთ, უკვე აღარავინ იცის.

და როდესაც ასეთი ფიქრებით იწყებს ტვინი გამოტენვას, რა გასაკვირი ინსტიქტურად მაინც გადარჩენას თუ ცდილობს ადამიანი და მრავალ წვრილმან საქმეს მივყავი ხელი – ფიზიკურ შრომაში ტვინს ფიქრის წნეხი მაინც ეხსნება..

ასე მოვკიდე ხელი მეგობრების ოფისის რემონტის საქმეს, დავიხურე ქუდი და შაბათ-კვირას სოფელში მიწაზე ვმუშაობ, ბევრს დავსეირნობ, ვკითხულობ, ვუკრავ და დილა რომ თენდება, მართალია დადებითი განწყობის კვალიც არა ჩანს, მაგრამ დღე ამ წვრილმანებში მაინც მალე ილევა და რომელიღაცა თვის კიდევ ერთ რიცხვს საზეიმოდ ვხაზავ…

“გაზაფხულამდე…” თუმცა ეს გაზაფხული შეილება სულაც არ დაემთხვეს კალენდარულ გაზაფხულს.

იყო ამბავი, რომელსაც ზღვისგან დაბერილი ბრიზივით შემოჰქონდა ბედნიერების სურნელი.. მაგრამ მგონი ჩემი ცხოვრება ქვეცნობიერად სხვანაირად დავაპროგრამე.

როგორც სიზმარი ქრება თვალის გახელისთანავე, რაც არ უნდა სასიამოვნო ყოფილიყოს, მყისიერად იაზრებ მის ნულოვან კავშირს რეალობასთან და ვერც შემდეგ ჩაძინებისას “დაუკვეთავ” ამ ხილვის უკან დაბრუნებას.

მაგრამ… შეილება ამაზე გაგეცინოთ კიდეც – მაგრამ ბუნებით მაინც ოპტიმისტი ვარ და მჯერავს იმ დროის, როდესაც ამ ნაწერს წავიკითხავ და აღარც გამახსენდება, როგორ დაიწყო ყოველივე ეს. იმ წამს მთავარი იქნება, რომ დასრულდა და ისევ ქარისგან აზვირთებულ ტალღის ქიმზე მოქცეული მზის სხივებს მივუშვერ გასათბობად სახეს..



***

მთელი ზაფხული ისე მიილია, ქალაქიდან სულ 3-4 დღით თუ გავედი.. გაზაფხული ისედაც სამსახურში საქმე ფაქტობრივად არაფერი იყო და როდესაც ივნისის მიწურულს შვებულება ავიღე, სინამდვილეში დასვენების ნაცვლად კვირის ჩვეული სამუშაო დღეები რაღაც პროექტის კეთებას დავუთმე.

ფინანსურად ამ საქმეს არაფერი სიკეთე მოჰყოლია, მაგრამ რაღაც ახლის სწავლას თავის ხიბლი ახლდა და თან რიგი კოლეგისთვის ამ ყველაფრის დასრულებას საკმაოდ დიდი მნიშვნელობაც ჰქონდა.

ხოდა ასე – შვებულება სამსახურში გავატარე.

ამ ყბადაღებულ ვირუსით ახალ რეალობას მოყოლილ სიცარიელის შევსებისთვის კი, მაინც ვერ დავუსხლტი და მორიგ თავგადასავალში ვდურთე თავი..

ამასობაში აგვისტომ გვიწია და სიჭინიომ რომ დამირეკა – ბათუმში ხომ არ წამოხვალო. მივხვდი, რომ ცოტა გარემოს შეცვლა არ მაწყენდა – თანხმობა მივეცი და ერთ-ერთ პარასკევის საღამოს გზაზეც მივსრიალებდით.

მერე იყო წვიმიანი შაბათ-კვირა – ცამ რომ პირი მოხსნა და ჩამოიქცა. ზღვას კი ასე შორიდან თუ გავხედავდი..

მაგრამ დაემთხვა და ადგილზე დაუგეგმავად ბევრი კიდევ სხვა მეგობრის გარემოცვაში ამოვყავი თავი, საღამოობით ბარებს რომ მოვედებოდით და ბევრს ვიცინოდით ხალისიან განწყობაზე მოსულები.

ორშაბათს მზემაც გამოანათა და ერთი დღე მაინც გავიშოტე ზღვის სანაპიროზე – ჩამავალ მზეს ვეფიცხებოდი და სასიამოვნო წამონაქროლ ნიავს ვუშვერდი ზურგს.. ასეთ მომენტში კი ჩემთვის დრო უბრალოდ ჩერდება და მეტი არც მჭირდება თავი მშვიდად და ბედნიერად ვიგრძნო..

მოვუბრუნდი თბილისს. სამსახურის გარემომ ისევ დიდი დოზით დაიწყო ცხოვრებაში შემოცოცება. რამდენადაც მიყვარს ჩემი იმ საქმის კეთება, რაც მევალება, იმდენად რიგი მომენტები ნერვების დაკაწვრის ფასად მიჯდება.

მაგრამ ეს ნერვების კაწვრა სინამდვილეში არც ისე მნიშვნელოვანია.. ვცდილობ უფრო სასიამოვნოზე ვკონცეტრირდე და განვითარების შესაძლებლობები გამოვიყენო.

ოქტომბერი.

თბილისისთვის უჩვეულოდ ადრე მოტყდა ჰაერი – საღამოობით უკვე ცდუნების წინაშე ვარ, გათბობა გადავატრიალო.. მაგრამ თან ვხვდები, როგორ მეზარება ზამთრის განწყობაზე გადართვა და ასე, ჯერ ვჯიუტობ და არ ვრთავ კარმის გამათბობელს.

არის რაღაც წვრილმანები, შეილება არც თუ ისე წვრილმანები, რაც ცოტა მბოჭავს და ველოდები როდის გაიხსნება კვანძი, ფინანსურად ყოჩაღად რომ ვიგრძნო თავი.. და მერე, რა გასაკვირი, ტვინში ათასი გეგმა მიბზრიალებს..

მაგრამ ამ სიტყვებზე დიდადაც ნუ მენდობით, რადგან მგონი ასეთ ფიქრებით ვარ, რაც სტუდენტობას მოვრჩი და მუშაობა დავიწყე – ყოველ ჯერზე რომ “მეჩვენება” რომ “აი ამჯერად კი გავაკეთებ”.. აღარ დავკონკრეტდები ამ “გასაკეთებელ” გეგმებზე..

ოთხშაბათის საღამო კი უბრალოდ კარგი იყო.

RHCP & Pearl Jam

შარშანდელი იაპონური ვოიაჟი ლამის ნახევარი წლის შემოსავალად დამიჯდა.. მოვბრუნდი ნოემბრის შუისკენ თბილისში და დიდი ხანი ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი დავდიოდი – აქაური საქმეები კიდევ ერთხელ “გადავადდა”.
ხოდა მეთქი “მეყოს, 20-ში არსად წავალ, აქაურ კუდებს მოვიშორებთქო”..

თუმცა კაცი ბჭობდაო.. თებერვალი იყო, უკვე კომპს ვეჯექი და მორიგი თავგადასავლის დაგეგმარებით ვიყავი დაკავებული.. როგორია?! უარი თქვა ყოველივე ამაზე – ზაფხულში ხომ ჩემი ორი უსაყვარლესი როკბენდის ტურია ევროპაში..

ხოდა აგერ, გათენდა 11 ივნისი და ჩემი აერობუს 320 ქუთაისის ასაფრენ ბილიკს მოწყდა.. მიხოსთან ერთად ერთი სამი წლის წინ ერთხელ უკვე ჩამეშალა მილანური მოგზაურობა, როცა ზედ ქუთაისში წასვლის დილას ბებო გარდაეცვალა და ჩალაგებული ბარგის უკან ამოლაგება მოუწია..

მეორე ცდა წარმატებული გამოდგა.. ერთი კი შიშით გადავურეკე დილით – “ამჯერად ხომ მაინც მოდიხართქო?!”
თხუტმედიოდე წუთი, მანქანით ჩამომიარა და ცოტახანში ქუთაისისკენ მიმავალ გზატკეცილზეც მივსრიალებდით.

90-იანების წლები აბა ხომ გახსოვთ როგორი იყო?! ბევრი რამისთვის არ “გვეცალა” – შუქიც კი აქა იქ თუ მოდიოდა.. რაის მუსიკა. თან ნუ ჯერ ბავშვი ვიყავი და ვუსმენდი ყოველივე იმ ნაგავს, რასაც მაშინდელი საკაბელოთი ჩართული MTV შემოგვასაღებდა.. მეზიზღებოდა მადონაც და ბრიტნი სპირსიც და რაც მომწონდა, ისიც დიდად შორს არ იყო ბრიტნის დონის მუსიკისგან – რაც არჩევანი, ის შედეგი..

ამასობაში მოვიდა საუკუნის მიჯნა და უკვე წიწაკების ალბომი “Californication” გამოვიდა ასპარეზზე და “Other Side”-ის კლიპი ტრიალებდა პერმანენტულად MTV-ზე და უნდა გამოვტყდე, ეს მელოდიაც გვარიანად მიშლიდა ნერვებს..

მერე კი რაღაც ნელ ნელა ამოტივტივდა და გამახსენდა ბეევრი წლის წინ “ამ ტიპების” სხვა მელოდიები თუ როგორ მომწონდა.. საუბარია Under the Bridge.. Soul to Squeeze და ა.შ.. 91-ში გამოშვებულ ალბომზე.. სად ვუსმენდი?! სად ვნახე კლიპები?! არ მახსოვს.. მელოდიები კი ჩარჩენილი მქონდა გონებაში..

ხოდა ასე – აღარც ეს Other Side მაღიზიანებდა იმდენად და იმ ორ საათში ერთხელ მომენტსაც კი ველოდებოდი, როდესაც MTV მორიგ ჯერზე დაატრიალებდა ამ აწ უკვე კარგად ნაცნობ კლიპს…

ხოდა ჩემი “გემოვნების” ტრანსფორმაციაც ასე მოხდა..

დავიწყე ქექვა, ნელნელა ინტერნეტი იკიდებდა ქვეყანაში ფეხს.. რაღაც საოცრებებით ლენტიანი კასეტა აღარ იყო მაინცდამაინც საჭირო, რაიმე მელოდიისთვის მოგესმინა ყავლგასულ მაგნიტაფონში.. კომპიუტერი იკავებდა ამასობაში მაგიდაზე ადგილს..

საოცარ ალბომს Blood Sugar Sex Magic-ს არანაკლებ საოცრება One Hot Minute მიყვა, მერე ჯონის დაბრუნება და Californication იყო.. მთელი შემდეგი წლები ამ ალბომების ტრიალში ვატარებდი, გიტარაზეც პირველი წიწაკების ამ მელოდიების დაკვრაზე ვიმტვრევდი თითებს.. (დღემდე სიამოვნებას მათი Jazzy-Funk რითმების დაკვრით თუ ვიღებ)

ხოდა წარმოიდგინე, ცოტაც და ფლორენციის ფესტივალზე ამ ბენდს ცოცხლად მოვუსმენ. და ამაზე მეთქვა უარი?! და კიდევ ერთი საჩუქარი – ჯოშის ნაცვლად (ვისი გვარიც დღემდე ვერ დავიმახსოვრე) ისევ, უკვე მერამდენეჯერ, ბენდს მობრუნებული ჯონი დაუკრავს..

კვირა ჩაივლის და იქვე გერმანიაში “გადავირბენ”. სადაც Pearl Jam დადგება ფრანქფურტის სცენაზე – ჩემთვის არანაკლებ საყვარელი ბენდი, თავის დროზე ტიმოფეიმ რომ გამაცნო და ცნობიერებაში “პაპსა” და მისგან საპირისპიროდ “კარგი მუსიკის” ცნებები შემოიტანა..

დღეს ვეღარ ვიტყვი, პანკი და როკი მაინცდამაინც ცალსახად კარგს ნიშნავდეს და სხვა ყველაფერი “პაპსა” იყოს.. მუსიკას უკვე სხვანაირად ვუსმენ-აღვიქვამ.

მაგრამ ის კი ვიცი, Pearl Jam მართლაც რომ საუცხოო ბენდია.. ედის ხმა შემდეგი ათწლეულები მუდმივად ჩამესმოდა ყურში და ამდენი წლის მერე როგორ გინდა ემოციების გარეშე იდგე, უყურო და უსმინო მეტრების იქით სცენის ფიცრულზე თუ როგორ იხარჯება ასაკში შესული ბებერი ვედერი… გამაძლიერებლიდან კი Red Mosquito-ს პენტატონიკაში აჟღერებული აგრერიგად ნაცნობი სოლო პარტია უბერავს..

ხოდა ლოყებზე მგონი იმ წამს ცრემლებიც კი მოგორავდა..



არა, ვერ მოგორავდა.. ეს ყველაფერი უბრალოდ ჩაიშალა, აი ასე, ჰოპ და ჩაიშალა..

და მიუხედავად იმის, რომ ჩემ ჯიბის გახვრეტას მუდმივად მოგზაურობას მივაწერ, აი ახლა მაგალითად ზუსტად 23 ლარიღა მიდევს ანგარიშზე… იმის ფონზე, რომ 20-ში არათუ მოგზაურობა, ბარში წასვლა და ცოტა ლუდის მოწრუპვაც კი იშვიათ მოვლენად იქცა..

არ ჯობდა ისევ წიწაკების და ედის სასმენად წავსულიყავი?!

ამ წამს ჯერ კიდევ წარმოდგენა არ მაქვს, ეს გვერდი რომ გავხსენი, თუ რას დავწერ..

დიდი ხანია არაფერი მომიყოლია და რაღაცნაირად სურვილი კი მაქვს ერთი-ორი ხაზი მაინც გამოვიყვანო..

უცნაურ დროში ამოვყავით თავი, აქამდე არსებული ყოველდღიურობა რომ შეცვალა და გადაასხვაფერა.. ვერ იტყვი, ყოველივე ეს უადგილოაო.

როცა იქნება, ამ ყველაფერს რომ მოვილევთ, იქნებ ცოტა სხვანაირადაც გადავაფასოთ ცხოვრება, რაღაც დეტალებს უფრო დავუკვირდეთ.. ამის ადამიანური რესურსი სახლში გამოკეტილებს თუ აღმოჩნდა რომ გაგვაჩნია..

ან არადა ‘ძველებური’ ცხოვრება არსად გამქრალა, უბრალოდ ცოტახნით დაპაუზდა და ისევ ხელებგაშლილი ჩავეხუტებით, როგორც კი სცენის მიღმა ეს უჩინარი კაცობრიობის მტერი მიიმალება.

ამასობაში ჩემს მტვერდადებულ გიტარას დავუმეგობრდი – დღე დღეს მისდევს და რაც ცხოვრებაში არ გამიკეთებია, მეთოდურ ვარჯიშს მივყავი ხელი..

ჩემი ნიჭი არასდროს იქნება საკმარისი, რამე ღირებულამდე მივიდე, მაგრამ სულ მცირე საკუთარი თავისთვის მაინც თუ შევძლებ უკეთესად დაკვრას, ჩემთვის ესეც მიღწევა იქნება..

წიგნთან მეგობრობა არც არასდროს შემიწყვეტია და ახლაც პერიოდულად მივყვები ახალ-ახალ ისტორიებში მოგზაურობას სიუჟეტის პერსონაჟებთან ერთად..

კობო აბეს ქვიშის გორაში ვიჯექი, მერე უკვე იქაური ყუთიც დავიმხე თავზე.. მანამდე კარამაზოვულ სამეულში გავიბლანდე, ახლა კი დიდი ხნის ფეხის თრევის მერე 1984 წელში გადავცხოვრდი.. ხო, ისედაც მაგ წელში ვარ დაბადებული.

ყოველდღიურობის გარემოსგან გაქცევა-თავის დაღწევას მოგზაურობით რომ ვახერხებდი, ახლა ზუსტად ვიცი, სულ მცირე 21-მდე აქაურობაში ვიქნები გამოკეტილი.. აბა ერთი ვნახოთ, რა ბიჭი ვარ, რა განწყობებზე ვიქნები, ‘რემონტს’ კიდევ ერთხელ სადმე წასვლით რომ ვეღარ ვაქცევ ზურგს..

რაღაცეები მაინც ვერ ვისწავლე.. ასეა, თავის დროზე რომ გააცდენ გაკვეთილებს, მერე რაც გინდა მიუბრუნდე, მაგის ათვისების დრო უკვე ჩავლილია.. ან უნდა გაიარო და სხვა რამეს მაინც აღარ მოაკლო დრო, ან არადა, იქნები ასე – გაშეშებული ერთ ადგილზე, ყველაფერი გვერდზე რომ ჩაგივლის.

რაც არ უნდა იყოს, მე მაინც მიყვარხართ